Hiển thị các bài đăng có nhãn Vinh Xưa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Vinh Xưa. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 24 tháng 7, 2020

NHỮNG CÂY CẦU TRÊN DÒNG KÊNH BẮC VINH XƯA

NHỮNG CÂY CẦU TRÊN DÒNG KÊNH BẮC VINH XƯA




Kênh Bắc xưa, từ những năm tám mươi của thế kỷ hai mươi rất trong và sạch, hai bên bờ là những hàng phi lao xanh mướt với những bãi cát mịn, sạch...vào những mùa bão lũ thì nước chảy cuồn cuộn rất chi là sông....

Ai tha hương, khi kể về Kênh Bắc đều phải nói nhà mình ở cầu ni đi vô, cầu tê rẹ phải...rồi mới nói tau ở xóm ni xóm tê...


Từ Quán Bàu, cứ xuôi theo Kênh Bắc thì trong trí nhớ trẻ con của tôi có 7 cái cầu gọi theo tên dân gian hồi xưa đó : Cầu Dược Phẩm, Cầu Xi Măng, cầu khối 6, cầu khối 7 ( Cầu Ông Bích, cầu Thực Phẩm), cầu Ông Giản, cầu Tỉnh Ủy và cầu Bưu Điện ( cầu BV Ba Lan ).


Cầu trên Kênh Bắc nay ( cầu 3-2)


Không biết bây giờ thì ở Vinh ta gọi những cây cầu ni tên là chi ?
Những cây cầu ngày xưa rất nhỏ, chiều ngang chỉ hơn 2 mét và chủ yếu dành cho xe đạp, xe máy, xe xích lô và xe con mà thôi. Xe tải muốn đi vào các xóm bên Kênh Bắc thì vòng ra cầu Xi Măng rồi đi vào đường Hải Thượng Lãn Ông tới Đông Y để vào từng khối 5,6,7.... Hồi nớ khối Trung Hòa chưa nhập vô phường Hà Huy Tập nên cầu Ông Giản, Cầu Tỉnh Ủy và cầu Ba Lan thuộc phường khác và không đi thông từ Đông Y cũ ra được.
Rất lạ là cái cầu nơi xóm 7 tôi ở có hẳn mấy cái tên :Cầu Ông Bích, cầu Thực Phẩm hay cầu khối 7. Chắc hẳn chỉ có những ai ở quanh vùng đó mới hiểu tại sao lại có những cái tên khác biệt đó. Cầu thực phẩm vì ngày xưa bên này cầu là cái chợ nho nhỏ với dãy cửa hàng thực phẩm. Từ đầu cầu rồi đi suốt ra là tới Trường Đoàn, Đông Y và Tỉnh Ủy cũ. Nơi đây từng có tai nạn rất thương tâm khi một xe tải lao từ ngoài đường, cán bừa qua chợ và leo lên bậc thềm của cửa hàng thực phẩm và lấy đi sinh mạng 1 người....

Cầu khối 7 đã từng bị gãy một lần vào năm 1996 do xe tải quá tải đi qua. Ông ngoại tôi hồi đó đã vận động các ông Quan về hưu trong làng quan xin Sở Xây Dựng ít ngân sách và làm lại cầu mới sau này.


Ngày xưa Kênh Bắc hiền hòa, sạch và không có mùi hôi của nước thải vì chỉ là dòng kênh tiêu nước mùa bão mà thôi . Cả Làng Quan xóm tôi nhà ai cũng "xí phần" một miếng đất nho nhỏ hai bên bờ kênh để trồng rau muống, rau cải mỗi khi kênh cạn nước.. Trẻ con chúng tôi thì cứ sáng là trống đánh tùng tùng từ 5h để kéo nhau ra kênh tập thể dục, tối đến thì bày trò chơi trốn tìm, bắn nhau hoặc cả hơn chục đứa leo lên cây phượng nhà Ông Bích đầu cầu Thực Phẩm để chơi "bẹt".
Sau này, Kênh Bắc trở thành kênh nước thải bốc mùi thùi hoắc, và trong số lũ trẻ ở khối 7 Kênh Bắc ngày nớ cũng có hơn vài người ra đi vì tệ nạn ma túy của những năm 90 thuở nào....

Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỉ niệm giữa dòng trôi?

Bài viết của Phan Đăng An.


Thứ Năm, 25 tháng 6, 2020

QUẢNG CÁO Ở VINH BẾN THỦY NGÀY XƯA THUỘC PHÁP - LES PETITES ANNONCE A VINH INDOCHINE FRANçAIS.



Một số quảng cáo ỏ Vinh ngày xưa !

Lớp Toán và tiếng Pháp có ghi chú : "Các học sinh nghèo được giảm hoặc miễn hẳn học phí".
Vinh ngày nay chắc không có trung tâm học thêm mô cởi mở ra ri !!!




Trên tờ Thanh Nghệ Tĩnh số ra ngày 5 tháng 7 năm 1935


Tại trường Lê Nguyên Thụ, số 14 Rue lejeune, Vinh
LỚP DẠY ĐAN LEN
Dạy đan các mẫu áo Pull'ower, kiểu tân thời.


LỚP DẠY BUỔI TỐI ( TOÁN PHÁP , PHÁP VĂN)
(Ngày xưa đã có luyện thi nha các bạn : dạy luyện cho các học sinh tốt nghiệp Tiểu Học thi vào Thành Chung)

Lớp Toán và tiếng Pháp có ghi chú : Các học sinh nghèo được giảm hoặc miễn hẳn học phí.


PHÒNG KHÁM BỆNH
BÁC SĨ ĐÔNG DƯƠNG TRẦN ĐỨC HỢP
Số 9 rue Marécharl Forch ( Quang Trung nay)


IN ĐẸP, NHANH, GIÁ RẺ
Nhà in Vương Đình Châu

Thứ Hai, 22 tháng 6, 2020

Avenue de la Résidence de Vinh - Đại Lộ Dinh Công SỨ Vinh 1910



Bức ảnh ni chụp một con phố thơ mộng ở Vinh cách đây đúng 110 năm....



Một con đường chạy dọc theo sông Cửa Tiền với hai bên là hàng cây phi lao rợp bóng mát. Vỉa hè rộng rộng rãi. Một bên là tòa nhà Bệnh Viện Âu, một bên là bãi cỏ trâu bò ăn cỏ vô tư.


Trên phố ta có thể thấy người dân đội nón thúng, áo tứ thân đi bộ hai bên đường, ở giữa có xe kéo tay.


Phố ni gọi là "Avenue de la Résidence" ( Đại Lộ Dinh Công SỨ ) do nhà nhiếp ảnh người Pháp lấy biệt danh là "DieuLeFils" ( Con của Chúa Trời) chụp năm 1910 tại Vinh


Phố ni ngày nay có thể không còn vì theo suy đoán của Phan An thì nó chay ngang qua dinh Công Sứ trong Vườn Hoa Cửa Nam , nối hai đường Trần Quốc Hoàn và Đăng Thai Mai hiện nay.


Khu  "phố cổ" ở Vinh thuộc khu vực Cửa Nam hiện nay,.


Phan Đăng An biên soạn


Hình ảnh : DieuLeFils -1910


#Avenue de la Résidence de Vinh , #VinhXua, #Vinh, #Xưa

Thứ Hai, 25 tháng 5, 2020

GA XE LỬA VINH THỜI THUỘC PHÁP - LA GARE DE VINH DE L'INDOCHINE FRANÇAISE

GA XE LỬA VINH THỜI THUỘC PHÁP - LA GARE DE VINH  DE L'INDOCHINE FRANÇAISE 


Mặt trước Ga Vinh


Năm 1927, khi quyết định chọn Vinh để mở chi nhánh thứ tư, Ngân Hàng Đông Dương Pháp (La Banque de l'Indochine ) đã nhận định :

"Việc mở cửa chi nhánh tại thành phố Vinh vào ngày 17 tháng mười năm 1927 đã tạo ra nhiều nguồn hy vọng lớn.
Thành phố Vinh nằm ngay tại giáp giới của Trung Kỳ và Bắc Kỳ, và cũng là nơi nối liền của hai đường xe Hỏa - đường xe Hỏa xuyên Đông Dương đã từ Hà Nội và Hải Phòng đi đến thành phố Huế và các năm sắp đến, sẽ được nối liền với thành phố Sàigòn - và đường xe Hỏa từ Tân Ấp đi đến Thakhek (trên đất Lào) đang được xây dựng - đồng thời đến bến cảng Bến Thủy, đang được chỉnh đốn để cho các chiếc tàu lớn có thể đến cặp bến tại đây.
Hội đồng quản trị đã ước lượng là thành phố Vinh sẽ trở thành một trung tâm thương mại cỡ Lớn, ở tại vùng Bắc của Trung Kỳ và của xứ Thượng Lào."


Như vậy, Vinh đã được người Pháp quy hoạch bài bản để làm Trung Tâm Thương Mại cỡ lớn của Trung Kỳ ( Annam). La Banque de l'Indochine có nhắc tới Vinh cũng sẽ là "NGÃ TƯ" của đường ray xe lửa Sài Gòn- Hà Nội và Vinh -Lào .
Vì vậy, việc xây dựng hẳn ở Vinh một nhà ga đường sắt ( La Gare de Vinh ) hoành tráng ở Đại Lộ mang thên Thống Chế Maréchal Foch ( đường Quang Trung ngày nay ) và tách biệt thêm một nhà máy toa xe hoành tráng tại Trường Thi ( Aterlier des chemins de Fer) đã nói lên tầm quan trọng của Vinh Xưa....

Đón Toàn Quyền Varrene tại Ga Vinh năm 1-5-1926


Bắt đầu xây dựng vào năm 1900, vị trí Ga Vinh thời Xưa nằm ngay trên trục đường Quang Trung ngày nay và chiếm trọn 3 phần đường Quang Trung- Hồng Bàng- Lê Hồng Phong hiện nay với cổng vào đối diện đường Văn Cao đi vô Chung Cư Tecco hiện nay thì phải.

Nhà máy xe lửa Trường Thi


Đoạn đường sắt chạy dọc theo đường Quang Trung hiện nay, đến khúc đường Nguyễn Nghiêm thì bẻ ghi đi làm hai nhánh :

Nhánh một rẽ phải đi theo trục Bắc Nam , qua ga Yên Xuân vượt Sông Lam đi vào Huế và Tourane ( Đà Nẵng)

Nhánh 2 rẽ trái và đi dọc theo quốc lộ 1 để đưa hàng hóa xuống Ga Bến Thủy, sau đó tăng bo qua tàu thủy để xuất đi Châu Âu.

Vận chuyển gỗ Lim bằng tàu lửa tại Ga Vinh Bến Thủy


Phan Đăng An biên soạn và giữ bản quyền.

Thứ Hai, 4 tháng 5, 2020

Les transports de voyageurs LATIL à Vinh

Les transports de voyageurs LATIL à Vinh





Người sở hữu chiếc xe hơi cổ Pháp - hiệu Latil đầu tiên ở Vinh là Ông Lê Khắc Thường : năm 1926

Theo tài liệu của hãng LATIL còn lưu lại thì cụ Thường sở hữu "con xe" rất xịn

- Hiệu : Latil -
  • Biển số đăng ký Đông Dương 1198 - A- số đẹp quá
  • Xe có 4 cy lanh với 14 mã lực
  • Xe chở được 5 người và 250 KG hàng hóa
Xe chạy rất nhanh so với thời đó : 25km/h
Những năm 1926 là thời ký Vinh-Bến Thủy cực kỳ phồn thịnh, toàn cõi Đông Dương ít nơi sánh bằng.

Hẳn nhà cụ Thường rất giàu ạ. Hy vọng con cháu cụ có ở trong Vinh Xưa

Chỉ tính riêng cho hãng xe hơi LATIL thì ở Vinh từ năm 1926 đến 1932 đã có hơn 10 chiếc được bán ra. Chưa kể các hãng xe khác.

Cụ Lê Khắc Thường rất giàu, năm 1932 cụ lại đổi con xe đời mới hơn, rồi cụ lại đổi thêm 1 con nữa cụng hãng xe LATIL .

#Latil, #VinhXua,


Thứ Ba, 14 tháng 4, 2020

TIẾC NUỐI CỔNG THÀNH VINH XƯA

Nói thêm về cổng Thành Cổ Vinh Xưa



Hình ảnh rất rõ nét dưới đây là môt trong những tài liệu quý giá chứng minh Thành Cổ Vinh đẹp tuyệt vời như thế nào.

Đây là Cửa chính của Thành Vinh xưa, cửa Có tên là Cửa Tiền hướng về phía Nam thành phố nên dân phía đó thường gọi là Cửa Nam . Cửa làm hướng về phía Nam vì phải vái vọng về Phương Nam , thời điểm đó, khi Gia Long cho xây thành thì chính quyền An Nam đóng ở Huế.

Tôi nhớ đối diện trước cổng thành còn có Vườn Hoa Cửa Nam rất đẹp với nhiêu cây xà cừ rất to. Không biết giờ còn hay đã héo tàn ?

Theo hồi ức của các anh chị trong đây ( Vinh Xưa ) thì hai bên hồ trồng rất nhiều sen tuyệt đẹp, thành bằng đất có bọc đá ong phía ngoài. Ở bờ Hồ bao quanh thành cũng có kè đá ong và trồng sen.

Hai bên cổng hiện nay có lẽ vẫn còn hai câu đối của Tổng Đốc Ghệ An - Đào Tấn tự tay viết :

"Hồng Lĩnh, Lam Giang tại kỳ tả hữu
Hoàng đồng, Bạch tẩu nhi nhiên vãng lai"


Tiếc thay, vật đổi sao dời, những năm sáu mươi thế kỷ 20, chính những người Vinh xưa đã tự tay phá bỏ một di tích tuyệt đẹp để bây giờ chỉ là niềm tiếc nuối xa xưa của nhưng người Vinh xa xứ .




Thứ Bảy, 11 tháng 4, 2020

THÀNH CỔ VINH THỜI XƯA

THÀNH CỔ VINH THỜI XƯA
không ảnh Thành Cổ Vinh chụp năm 2016

Có thể bạn chưa biết về Thành Cổ Vinh :

  • Thành chỉ có 3 cửa thôi và Cửa Tiền thì nằm ở phía Nam cho nên gọi là Cửa Nam . Hai cửa còn lại là Cửa Tả và Cửa Hữu. ( còn Cửa Đông thì là một câu chuyện khác)

  • Thành được một ông vua coi QuangTrung - Nguyễn Huệ là kẻ thù xây : Vua Gia Long

  • Ngày xưa dân ta gọi là Thành Rùa ( vì giống con rùa)

  • Một số dân trong thành gọi dòng nước đào quanh thành là Hồ Thành ( không phải là hào thành)

  • Pháp chiếm thành Vinh không tốn một viên đạn.
Không ảnh Thành Cổ Vinh do Pháp chụp năm 1926 




Các khách sạn Pháp ở Vinh xưa thời thuộc địa Pháp .

  1. 1. Grand Hôtel, Vinh
  2. 2. Hotel des Alliés, Vinh
3. Hôtel de la Gare, Vinh

Còn 1 cái nữa : Taverne impériale, Vinh thì mình chưa biết nằm ở mô.


Bản đồ đánh dấu khách sạn Pháp ở Vinh thế kỷ 20 

Vị trí được đánh dầu trong bản đồ dưới đây.


Một quảng cáo cho KS Taverne Impérial trên báo

Phan Đăng An chỉ đoán Hôtel de la Gare, Vinh ( khách sạn Ga Vinh) chắc nằm đối diện nhà ga cũ ( đường Quang Trung bây giờ) . Thường mấy ông Tây về Vinh ( như quan toàn quyền Doumer) thì nghỉ ở Grand Hôtel, Vinh. Khi bên ni hết phòng thì mới "dạt" về khách sạn Ga Vinh

Một đoạn báo Pháp viết về khách sạn Hôtel de la Gare, Vinh

"HÔTEL DE LA GARE, VINH Vinh. Un nouvel hôtel (L’Éveil économique de l’Indochine, 31 mai 1925) Vinh grandit, on y construit beaucoup. L'ouverture prochaine d'une première section du Vinh-Dôngha, le commencement des travaux de Tân-Ap-Thakhek, l’amélioration progressive des routes du Mékong et du Tranninh et, surtout, la présence à la tête de la province d'un chef idéal, donnent confiance à tous. Voici qu'en face de la gare, une initiative française ouvre un nouvel hôtel, pas un palace, mais un brave petit Hôtel de la Gare très confortable. M. Pretceille n'a que huit chambres à offrir, mais elles ont toutes l'eau courante chaude et froide, l'éclairage électrique qu'on peut allumer et éteindre de son lit, un petit salon coquet. Il y a à l'étage, une salle de bains tout ce qu'il y a de plus moderne où l'on peut prendre un bain chaud sans ordonnance du médecin ni visa du contrôle financier ; les cabinets sont ce que l'on peut demander de plus propre, avec chasse, d'eau. Ajoutez à cela qu'il y a une chambre noire pour photographie, garage éclairé, dortoir pour chauffeurs. L'hôtel, nous dit-on, ne sera pas comme tant d'autres abandonné à la. domesticité indigène mais exploité personnellement par le propriétaire et sa famille. La cuisine sera excellente, nous annonce-t-on; il y aura une belle salle à manger et de petits salons particuliers. Les automobilistes pourront acheter au garage essence et huile. Bref, quelque chose de moins prétentieux mais de plus confortable et plus pratique que les fameux micro palaces et sans qu'il en coûte un centime au budget de l'Indochine. "
——————


Các lý hiệu trên bản đồ :

H : Hotel ; J : Palais de Justice ; L : Police ; M : Marché ; N : Res. Supérieure ; P : Maison des Passagers ; S : Gare Chemin de Fer

T : Poste ; V : Hotel de Ville ; F : Théatre ; D : Gouvert Général ; C : Caserne; B: Banque de l'Indochine ; A : Hopital ou Ambulance

I : Garde Indigéne, G : Gendarmerie ; E : Eglise ; R : Bureau de la Résidence


Phan Đăng An - một người Vinh tha hương, sưu tầm và tổng hợp