Thứ Hai, 5 tháng 10, 2020

Bản Dịch : Thành Hoàng Làng Đỏ Hưng Dũng - Vinh Ville


Tháng 9-2020, anh Cua Đồng Nguyễn Khắc An- nguyên chủ tịch Phường Hưng Dũng - Vinh , hiện là hiệu trưởng trường Trung Cấp Kỹ Thuật Vinh có nhờ minh dịch một văn bản gồ 4 trang giấy viết tay bằng tiếng Pháp từ trước 1930...


Nội dung là về gốc tích Thành Hoàng làng Hưng Dũng ( ngày xưa là Yên Dũng Thượng) và các di tích thờ cúng ông ở làng. Nay xin được đưa lên các bạn cùng tham khảo.



 I.Tên làng : Yên Dụng Thượng, Tổng Yên Trường, Phủ Hưng Nguyên, Tỉnh Nghệ An.

II.

a. Đại Kiền Quốc Gia Nam Hải Tứ Vị Thánh Nương, lịch triều gia tặng Thượng Đẳng Thần*

b. Là một vị Thượng Đẳng Thần ( thuộc Nhân Thần)

c. Thánh Đản (Ngày sinh ): Chưa xác định rõ

Thánh Hóa (Ngày qua đời) : ngày 12 tháng 8

d. Theo truyền thuyết, Ngài là một bậc đại anh hùng dưới triều Lê (1428-1788), mới 16 tuổi, Ngài đã gia nhập đại quân của vua Lê Lợi ** đi đánh Xứ Chiêm Thành. Nhưng trong một trận đánh thì Ngài bị quân Chiêm Thành chém đứt đầu. Ngài bình thản ôm thủ cấp đẫm máu của mình gắn lên cổ và thúc ngựa về làng quê cũ ( Yên Dũng Thượng).


e. Trên đường hồi hương, Ngài gặp một bà cụ đi bán trầu không, Ngài liền hỏi :

- “Tôi có còn sống nữa không”.

Quan sát vết thương của Ngài, bà cụ trả lời :

- “Ngài không thể sống được nữa đâu”

Ngay sau những lời đó, ngài đại anh hùng liền đi tìm ngay vị trí để tự an táng quý thể của mình. Khi đi đến một huyệt đạo mà Ngài thấy phong thủy tốt, Ngài liền lăn mình xuống huyệt đạo và hiển thánh .


Để ghi nhận công lao của Ngài đối với đất nước, dân làng đã cấp bách làm lễ an táng cho Ngài. Ngưỡng mộ lòng dũng cảm của Ngài, sự hy sinh của Ngài và đặc biệt là quyền năng có thể sống sau khi bị chém rời lìa thủ cấp của Ngài, toàn thể dân làng tôn Ngài là Thành Hoàng của Làng. Ngay trong quá trình xây dựng đền thờ, dân làng đã tìm thấy một giọt máu rơi ra từ thủ cấp của Ngài. Sau đó dân chia nhỏ thành tám giọt và rải đều quanh khắp làng Yên Dụng Thượng.

Có rất nhiều sắc phong của nhiều triều đại Vua Chúa ghi công lao của Ngài . Những đạo sắc phong của triều đình này được bảo quản trong những hộp đựng sắc phong chữ nhật màu đỏ và luôn được đóng kín nắp.

f. Không có gì đáng lưu ý

g. Khi ngài còn sống, không thờ cúng

h. Trước lòng tôn kính của dân làng, triều đình đã ban sắc phong để phong thần cho Ngài với Thánh hiệu : ĐỀ HOÀN NHƠN THÁNH ĐẾ THÍCH ĐẠI PHẠN TRIỀU GIA TẶNG MỸ TỰ THỦY MỤC ĐẲNG THIÊN VƯƠNG

i. Không

j. Tượng Thành Hoàng được dựng trước ngai thờ

Thành Hoàng đội mão giấy nhiều màu sắc, áo bào tay rộng bằng lụa tơ tằm họa tiết thêu hoa văn , hài ủng bằng giấy, đai lưng bằng da, những thanh gươm phủ vàng và những thẻ bài bằng ngà.


Có 8 ( tám) nơi thờ cúng Thành Hoàng Thượng Đẳng Thần, bao gồm :


1. Đền Trung

2. Đền Diệc

3. Đền Khắc Thờ

4. Đền Hạ Mã

5. Đền Nhứt

6. Đền Nhì

7. Đền Quan Bắc

8. Đền Cả

a. Vị trí này đã tách khỏi làng

b. Lễ cúng được diễn ra trong đền thờ

c. Không có gì đáng lưu ý


IV. Ngày tổ chức cúng thành hoàng và các nghi lễ như sau:

a. Ngày giỗ Thành Hoàng làng nhằm ngày thứ 12 ( mười hai) tháng thứ 8 ( tám) theo lịch An Nam hàng năm – lịch âm

b. Không

c. Ngày Thần Kỵ Chính Tế Lễ Thành Hoàng Làng : Ngày thứ 15 ( mười lăm) tháng thứ 6 (sáu) theo lịch An Nam hàng năm – Lịch âm


V.

a.Các lễ vật dâng Ngài trong lễ cúng Thành Hoàng : Xôi nếp, Gà, Lợn, Rượu, Cau Trầu, Vàng Mã, Nhang Hương.

b. Hàng năm, dân làng chọn một người làm Chủ Tế có nhiệm vụ chuẩn bị và chủ trì dâng tế Thành Hoàng.

c. Những người có tên trong Ban Tế đều được chọn dựa vào chức vụ trong làng, chức phẩm quan triều đình và có tuổi thọ trong làng.

VI : Thành phần chính thức của Ban Tế gồm 12 người :

1 vị Chủ Tế có nhiệm vụ quỳ,vái lạy Thành Hoàng Làng

4 vị Bồi Tế đứng sau Chủ Tế có nhiệm vụ tương đương quỳ, bái lạy giống như Chủ Tế

1 vị Đông Xướng đứng ở bàn bên đông, phía bên phải có nhiệm vụ xướng nhắc “Bái “cho Chủ Tế và Phó Tế các nghi thức quỳ, vái lạy Thành Hoàng suốt buổi lễ

1 vị Tây Xướng đứng ở bàn bên Tây, phía bên trái có nhiệm vụ nhiệm vụ xướng Hưng (đứng lên) sau khi Chủ Tế và Phó Tế quỳ vái lạy.

1 vị Đọc Chúc : người có nhiệm vụ đọc bài tế trong suốt buổi Tế nhằm hỗ trợ Thành Hoàng phù hộ cho dân làng

VII : Những thành viên trong Ban Tế phải tuân thủ nghiêm nghị tuân thủ nguyên tắc sau : nhà không có tang và phải sạch sẽ ( tang của bất kỳ ai trong gia đình). Trước buổi lễ, các thành viên ban tế phải tắm rửa thân mình sạch sẽ và gội đầu bằng nước Bồ Kết. Trong buổi Tế, làng phải chọn những thanh niên còn độc thân đứng giơ tay lên vai trước ban thờ Thành Hoàng

VIII .Chủ Tế luôn luôn phải mặc tế phục trong suốt buổi Tế Thành Hoàng

Bồi Tế có thể mặc tế phục áo thay thụng

Đông Xướng và Tây Xướng cũng đều phải tuân thủ mặc tế phục

Đọc Chúc có thể mặc áo tấc tay thụng

IX.

a. Những cấm kỵ trong buổi Tế Thành Hoàng mà dân làng cần tuân thủ :

- Dâng cúng thịt chưa nấu chín và xôi nếp chưa nấu chín

- Phạm kỵ trong suốt buổi Tế Thành Hoàng

b. Trong đời sống hàng ngày

Nhắc nhở dân làng không phạm húy tên Thành Hoàng Làng trong các văn tự.

Nhắc dân làng tránh đắt tên con cái trùng với tên của Thành Hoàng Làng

B. Trong trường hợp phạm tội kỵ nhẹ thì người dân phải chi trả cho lễ vật tế giải tội gồm quả cau và rượu trắng.

Hội đồng thân hào làng là nơi duy nhất có quyền được luận tội khi một người phạm vào tội trong lễ cúng như là họ không tuân thủ cấm kỵ về tang gia và sự trong sạch. Thời gian để thực hiện bản án không bao giờ cố định. Và dĩ nhiên hội đồng thân hào làng là bên phán xử ra quyết định cuối cùng theo thông lệ của làng.

Các quan chức triều đình sở tại ( phủ, huyện, tỉnh) không có quyền can thiệp vào các hình phạt của làng xã trong việc kỵ phạm lễ tế Thành Hoàng làng. Trong trường hơp người mắc lỗi không thực hiện hình phạt, thì làng sẽ không cho người đó tham dự các buỗi lễ tế cúng và thu hồi lại chức sắc của người đó trong các buổi họp của làng.

Khi người đó đã hoàn thành việc nộp tiền phạt của làng thì sẽ được coi như không còn tội nữa.

___________

Phan Đăng An chú thích thêm:

1. Trên đây là nguyên văn tài liệu dịch từ bản viết tay tiếng Pháp.

2. Người lập bản tài liệu tiếng Pháp này là ông Nguyễn Đại Ban, hiệu trưởng trường Yên Dụng Thượng trước 1945

3. Đại Kiền Quốc Gia Nam Hải Tứ Vị Thánh Nương , lịch triều gia tặng Thượng Đẳng Thần : Một sắc phong của triều Nguyễn cho các đình chùa ven biển, ven sông.

4. Phần nói “ở tuổi 16 ngày đã gia nhập đại quân của vua Lê Lợi” : thực ra là vua Lê Thánh Tông

5. Trong bài còn thiếu 2 chấp sự ( 2 vị giúp việc Đông Tây) và 2 vị thủ hiệu ( Đánh Trống hiệu 2 bên) nữa mới đủ 12 người trong Ban Tế Thành Hoàng

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét